Paleis Het Loo | De beschutte kinderwereld van prinses Wilhelmina
Bezoek nieuwe site U bevindt zich op de oude website van Paleis Het Loo. De disclaimer, cookieverklaring en privacyverklaring van de nieuwe website van Paleis Het Loo zijn ook van toepassing op deze archiefsite. Ik ga akkoord, sluit deze melding.
Sluiten

De beschutte kinderwereld van prinses Wilhelmina

dinsdag 2 juni 2015 / door Paul Rem

Afbeelding 1 (Wilhelmina met poppen-1)Een van de meest aansprekende kamers in Paleis Het Loo is de Speelkamer van prinses Wilhelmina. Hier voelde de kleine prinses zich thuis, als enige kind in een paleis vol volwassenen.

Mini-volwassene

De Speelkamer van prinses Wilhelmina op Paleis Het Loo is een wereld op zich. Het vertelt het verhaal van een meisje dat enig kind was van een inmiddels wat oudere vader en een jonge moeder. Maar méér nog: van een prinsesje dat eens staatshoofd zou worden, na de dood van vader. Het vervolg is bekend: Wilhelmina was tien jaar oud toen koning Willem III stierf. Moeder Emma regeerde als regentes uit Wilhelmina’s naam, tot haar dochter achttien jaar oud was en werd ingehuldigd.

speelkamer wilhelminaNu is het nog niet zover en we zien een kamer die vol staat met kostbaar en kwetsbaar speelgoed. De oude koning kocht voor een vermogen aan speelgoed in de meest gerenommeerde speelgoedzaken in Den Haag, Londen en Parijs. Speelgoed is speelgoed, maar kindermeubilair is een ander geval. Anno 2015 zijn we gewend aan kekke kindermeubeltjes, kloek van vorm en opvallend van kleur. Maar in de 19de eeuw was een kind vooral een mini-volwassene. En natuurlijk vooral als je troonopvolgster was. Het meubilair had van haar moeder kunnen zijn, alleen is alles een flink slag kleiner. Een echte kinderwereld lijkt niet te hebben bestaan.

Afbeelding 3 (poppen in interieur PHL)Van paleis naar paleis

Het was voor Wilhelmina lastig om zich thuis te voelen in de paleizen. Het hof verhuisde ook nog eens een paar maal per jaar van paleis naar paleis. ’s Winters resideerde de koning en zijn gezin in het Haagse Paleis Noordeinde, het officiële koninklijke paleis. In het voorjaar, omstreeks Pasen, was er traditioneel de ‘Amsterdamse week’ en verbleef het koninklijk gezin in het Paleis op de Dam. Vervolgens werden de zomermaanden doorgebracht op Het Loo, Soestdijk of Oranje Nassau’s Oord in Renkum. In de herfst trok de stoet weer terug naar Den Haag.

In al die paleizen had de jonge prinses Wilhelmina haar kamers. Grote, hoge kamers, met dikken tapijten en kristallen kroonluchters. Speel daar maar eens lekker ontspannen, als kind. Koningin Emma wist er raad op, en verzon een methode om haar dochtertje in elk paleis zich thuis en geborgen te laten voelen. Zij liet in de werkplaatsen van het paleis een achttal lage kamerschermen maken. De schermen werden bespannen met linnen. Aan de buitenkant werden ze beschilderd als een muur van witte bakstenen en klimrozen. Enkele schermen hebben een open venster waarvoor een groen rolgordijn hangt. De binnenzijde werd beschilderd als paleiswand met panelen in roze tegen groen, met op enkele een geschilderd portret van een kat en een in goud en wit geschilderde gekroonde “W”. In de Speelkamer staan nu twee schermen, elk van vier ‘slagen’. Deze twee schermen werden in 2008 gerestaureerd.

afbeelding-4a---4b

Afbeelding 5 (Wilhelmina met gouvernante en poppen)Eigen domein

Binnen deze speelschermen kreeg Wilhelmina haar eigen, kleine domein. Waar de koninklijke familie ook heen ging, en hoe groot de paleiszalen ook waren, in haar kleine speelpaleisje wist de jonge Wilhelmina zich veilig en beschut. Veel later, toen de inmiddels bejaarde en afgetreden koningin haar boek Eenzaam maar niet alleen schreef, herinnerde zij zich: “Ik was een echt poppenmoedertje en werd nooit moe met mijn poppen te spelen. Moeder had overal waar we woonden een poppenkamer voor mij ingericht of een poppenhoek, die met schermen afgeschut was, waardoor het een huis leek”.

  • Wilhelmina met haar poppen
    De Speelkamer van prinses Wilhelmina
    De poppen in een interieur van Paleis Het Loo
  • De beschilderde kamerschermen in de Speelkamer
    De beschilderde kamerschermen in de Speelkamer
    Wilhelmina met haar gouvernante en haar poppen
Wilhelmina met haar poppen
Foto A. Zimmermans, 23 februari 1892, collectie Koninklijke Verzamelingen
foto vergroten
De Speelkamer van prinses Wilhelmina
Foto: Stef Verstraaten
foto vergroten
De poppen in een interieur van Paleis Het Loo
Foto: E.A. Kerkmeijer, 1889, collectie Koninklijke Verzamelingen
foto vergroten
De beschilderde kamerschermen in de Speelkamer
Collectie Paleis Het Loo
foto vergroten
De beschilderde kamerschermen in de Speelkamer
Collectie Paleis Het Loo
foto vergroten
Wilhelmina met haar gouvernante en haar poppen
Foto H.R.F. Kameke, april 1893, collectie Koninklijke Verzamelingen
foto vergroten