Paleis Het Loo | De lievelingshond van prinses Wilhelmina
Bezoek nieuwe site U bevindt zich op de oude website van Paleis Het Loo. De disclaimer, cookieverklaring en privacyverklaring van de nieuwe website van Paleis Het Loo zijn ook van toepassing op deze archiefsite. Ik ga akkoord, sluit deze melding.
Sluiten

De lievelingshond van prinses Wilhelmina

dinsdag 30 september 2014 / door Trudie Rosa de Carvalho

Het is bijna Dierendag en in het hele land krijgen de dieren dan hopelijk extra aandacht of een lekkere knuffel. Over Swell, de lievelingshond van prinses Wilhelmina, zijn veel leuke en aandoenlijke weetjes te vertellen.

Dierenliefde

afb. 1  rl40726 wilhelmina en swellVoor de kleine Wilhelmina was het elke dag Dierendag. Als zij in de zomer op Paleis Het Loo woonde, was zij omringd door vele dieren zoals pony’s, paarden, ezels, kippen en vogels. Er was bij Wilhelmina sprake van een aangeboren dierenliefde: “al van jongs af lette zij aandachtig op hoe de dieren leven, wat een dier toekomt, waarom het ziek of onrustig is en waarom vrolijk en speels”, schreef een lid van de hofhouding in zijn memoires. Wilhelmina’s lievelingsdier was de roodharige Ierse setter Swell.

Swell werd in juni 1889 voor Wilhelmina gekocht van de heer H. Sodenkamp uit Schaerbeek, waar hij was geboren en opgevoed. De hond kostte zeshonderd Belgische franken. Swell werd op 29 januari 1887 geboren uit vader Mate en moeder La Roussotte, die beiden vele hondenprijzen hadden gewonnen. De fokker vertelt in een brief bij de stamboom dat Swell bij hem altijd aanhankelijk was en zo zeer aan hem was gehecht, dat hij bij zijn afwezigheid een paar dagen weigerde te eten en overal naar hem zocht. Volgens Sodenkamp was Swell geen grote eter, onvermoeibaar bij de jacht en altijd van goed gedrag.

afb. 2 swell pedigree                       stamboom vader mate

 

Briefjes

Vanaf het moment dat Swell in Wilhelmina’s leven kwam, waren de hond en de prinses onafscheidelijk. Prinses Wilhelmina schreef als jong meisje vele brieven aan haar Engelse gouvernante Miss Saxton Winter, maar ook Swell schreef haar af en toe een briefje, zoals in 1889: “Wauw, wauw, wauw wauw wauw, dear Miss Winter, I write in the name of my mistress. I will sign my letter, I want to tell you that I think very much about you. I have been very wild and exited today. I have been sick the other day, but now I am quite well. Much love from your obedient wauw wauw Swell.

Wilhelmina was negen jaar toen Swell dit briefje schreef. Maar ook toen zij al zeventien was, bleef zij Miss Saxton Winter nog altijd over de gezondheid van Swell informeren. Brieven schrijven was niet het enige wat Wilhelmina samen met Swell deed. Hij ging mee schaatsen en wandelen en ook speelde hij mee in menig poppenspel. In een brief van 22 februari 1890 vertelt Wilhelmina hoe zij voor haar vaders verjaardag bloemen in een mand schikte. Ook maakte zij een krans van lelietjes-van-dalen, die door Swell aan haar vader, koning Willem III, werd gegeven, waarna Wilhelmina haar vader blij maakte met de bloemenmand.

 

Portret

KLEIN-afb.-4-X19770021-Van-Hove-wilhelmina-en-swell-in-bronsPrinses – en later koningin – Wilhelmina had ook andere honden en dieren waar zij veel van hield, maar haar lievelingsdier was toch wel Swell. Beeldhouwer Bart van Hove maakte een beeld van Wilhelmina en Swell, in brons gegoten. Tevens is Wilhelmina’s favoriet te zien op meerdere foto’s en werd de setter ook in olieverf op doek vereeuwigd door de schilder Otto Eerelman. Het is bekend dat een schilderij van Swell in 1895 in Wilhelmina’s zitkamer op Paleis Noordeinde hing.

De allermooiste afbeelding van de trouwe Swell is met vaardige hand gemaakt in potlood op papier door zijn bazinnetje Wilhelmina toen zij zestien jaar oud was.

afb. 5 at-0363 swell getekend door Wilhelmina

  • Prinses Wilhelmina met Swell
    Koopoverdracht van Swell - 19 juli 1889
    Stamboom van Mate, vader van Swell
  • Wilhelmina en Swell in brons
    Swell getekend door Wilhelmina in 1896
Prinses Wilhelmina met Swell
Foto: Richard Kameke in 1889. Collectie Paleis Het Loo
foto vergroten
Koopoverdracht van Swell - 19 juli 1889
Collectie Koninklijke Verzamelingen, Den Haag
foto vergroten
Stamboom van Mate, vader van Swell
Collectie Koninklijke Verzamelingen, Den Haag
foto vergroten
Wilhelmina en Swell in brons
Door B.J.W.M. van Hove. Bruikleen collectie Paleis Het Loo
foto vergroten
Swell getekend door Wilhelmina in 1896
Collectie Stichting Historische Verzamelingen van het Huis Oranje-Nassau, Den Haag
foto vergroten