Paleis Het Loo | De poppengouvernante
Bezoek nieuwe site U bevindt zich op de oude website van Paleis Het Loo. De disclaimer, cookieverklaring en privacyverklaring van de nieuwe website van Paleis Het Loo zijn ook van toepassing op deze archiefsite. Ik ga akkoord, sluit deze melding.
Sluiten

De poppengouvernante

donderdag 14 december 2017 / door Trudie Rosa de Carvalho

De gouvernantepop (foto Tom Haartsen)

Koningin Wilhelmina was als kind dol op poppen en had een grote poppenverzameling. Net als in het echte leven van Prinses Wilhelmina die grotendeels werd opgevoed door een gouvernante, moest er voor haar poppenfamilie natuurlijk ook een gouvernante komen.

 

Vitrinekast

De vitrinekast met daarin de gouvernantepop in de Speelkamer van prinses WilhelminaWilhelmina was één jaar oud toen zij haar eerste poppen kreeg en als tweejarige was zij al een volleerde poppenmoeder. Eerder schreef ik een blog over pop Marie-Louise, een echte prinsessenpop. Maar Wilhelmina had veel meer poppen. In haar eigen leven speelde de gouvernante een belangrijke rol, dus voor de poppenkinderen moest er ook een gouvernante komen. In 1889 was het zover; Wilhelmina was negen jaar oud en de kerstman nam voor Wilhelmina een grote gouvernantepop met garderobe mee. Maar hier bleef het niet bij: ze kreeg ook een mooie vitrinekast die werd ingericht als een soort poppenhuis met kamers op meerdere verdiepingen met verschillende functies voor de diverse poppen. Mooie antieke meubeltjes en accessoires zouden het leven van de poppen in de kast veraangenamen.

De gouvernantepop met haar garderobe (foto Tom Haartsen)Wilhelmina schreef in een brief: “Ik heb een mooie guitaar gekregen. (…) Een poppekast, een egte pop, die de goevernante moest weezen.” Deze ‘poppenkast’ en de gouvernantepop zijn nog tot en met zondag 7 januari 2018 te zien op Paleis Het Loo. Daarna sluit het paleis voor een drie jaar durende verbouwing.

 

‘Mademoiselle’

Alle poppen van Prinses Wilhelmina hadden namen. Het leuke is dat juist van Wilhelmina’s eigen gouvernante (de Engelse Miss Saxton Winter) een beschrijving van de gouvernantepop bewaard is gebleven in haar boek ‘Toen onze Koningin nog Prinsesje was’. Daaruit blijkt dat de gouvernantepop Mademoiselle werd genoemd: “Mademoiselle’ (…) was blijkbaar uitstekend op de hoogte van alle punten der hofetiquette, geheel in staat om de opvoeding der koningskinderen te leiden, en scheen in ’t algemeen uitstekend toegerust voor haar toekomstige levenstaak. Zij had prachtig haar, hoewel wat omslachtig opgemaakt en haar gehele uitzet droeg de sporen van de smaak en de zorg, waarmede ieder kledingstuk was uitgekozen. De eerste weken dat de Koningin [toen nog prinses] deze prachtige, nieuwe pop bezat, wilde de Koningin voortdurend het haar kappen, of de kleding van deze deftige dame veranderen, maar de taak was veelomvattend en de tijd en het geduld, die vereist werden, onbeschrijfelijk groot. Over de beelderige Parijse corsetjes zaten de japonnetjes onberispelijk, maar ontelbaar waren de kleine haakjes en oogjes, waarmede Mademoiselle’s ingewikkelde kledingstukken dicht gemaakt moesten worden. Het onvermijdelijke volgde. Aangezien Mademoiselle zo nuffig op haar kleding was en zo veel tijd aan haar toilet besteedde, werd zij verder aan mijn zorgen toevertrouwd. Na een maand of twee evenwel was zonneklaar bewezen, dat Mademoiselle ongeschikt was voor haar taak, en zij kreeg haar ontslag.”

Parisienne

Voor poppenverzamelaars van nu is de gouvernante met haar Franse modieuze garderobe een verzamelobject van grote waarde. De pop is één meter hoog en is een zogenoemde Parisienne, vervaardigd door F. Gaultier. Het hoofd van biscuit porselein kan draaien en zit bevestigd in een zogenoemde swivel nek. Het lijf is van leer gevuld met kleine korreltjes kurk en de lichtbruine pruik is van echt haar. Voor Prinses Wilhelmina was de gouvernantepop bovenal een pop die niet de ideale speelpop was.

  • De gouvernantepop
     De gouvernante met een paar van de poppenkinderen
    De vitrinekast met daarin de gouvernantepop in de Speelkamer van prinses Wilhelmina
  • De gouvernantepop met haar garderobe (foto Tom Haartsen)
    Verkleed als Roodkapje en Miss Saxton Winter als grootmoeder tussen enkele van Wilhelmina’s poppen
De gouvernantepop
(foto Tom Haartsen)
foto vergroten
De gouvernante met een paar van de poppenkinderen
(foto collectie Koninklijke Verzamelingen, Den Haag)
foto vergroten
De vitrinekast met daarin de gouvernantepop in de Speelkamer van prinses Wilhelmina
foto vergroten
De gouvernantepop met haar garderobe (foto Tom Haartsen)
foto vergroten
Verkleed als Roodkapje en Miss Saxton Winter als grootmoeder tussen enkele van Wilhelmina’s poppen
(foto collectie Koninklijke Verzamelingen, Den Haag)
foto vergroten