Paleis Het Loo | De tuin in wintertooi
Bezoek nieuwe site U bevindt zich op de oude website van Paleis Het Loo omdat deze pagina nog niet op de nieuwe website van Paleis Het Loo bevindt. Sluit deze melding of bezoek de nieuwe website.
Sluiten

De tuin in wintertooi

dinsdag 6 januari 2015 / door Johan Carel Bierens de Haan

Zouden we weer een ouderwetse, echte winter krijgen? Als het heeft gesneeuwd, ziet de wit bepoederde baroktuin, met door de sneeuw verzachte vormen van de parterres, er sprookjesachtig uit.

Afbraak van de parterres in de Benedentuin (sept 2014)De renovatie van de Benedentuin, die in 2013 begon, vordert gestaag. Het herstel van de vier westelijke parterres van de Benedentuin, die er nu als een kale zandvlakte bij liggen, vormt dit jaar het sluitstuk van een langdurige renovatie. De aanleiding was de schimmel die zich van de buxusplanten meester had gemaakt. In totaal wordt binnen enkele jaren 26 kilometer buxus vervangen door een Japanse hulstsoort, de Ilex crenata ‘Dark green’. Ook moest de  bewateringsinstallatie, die inmiddels meer dan dertig jaar oud was, worden vervangen.

Bij de werkzaamheden is van de gelegenheid gebruik gemaakt om de figuren in de parterres van de gehele baroktuin volgens nieuwe inzichten aan te passen. Door de uitgegroeide vormen van de buxushaagjes waren de patronen te massief geworden. Dubbele rijen buxus werden vervangen door enkele rijen Ilex.

Parterres

De renovatie van de tuinen begon in 2007. In dat jaar werd de gehele Boventuin opnieuw aangelegd, waar nieuwe grasparterres de oude vervingen. In 2009 konden we doorgaan met de reconstructie van de zogenoemde ‘rustplaatsen’, de twee achter de Colonnades gelegen tuinkabinetjes, waarvan de fundamenten waren teruggevonden. Toen de financiering rond was, konden we de afgelopen jaren doorgaan met het herstel van de Venusfontein, waarvan de bodem lek was. Daarna volgden de parterres van de Koninginnetuin, de Koningstuin en de oostelijke helft van de Benedentuin. De daar geplante Ilex-haagjes hebben hun beoogde omvang nog niet bereikt. Maar het effect van de rankere belijning, vergeleken met de vormen waar we sinds 1984 aan gewend waren geraakt, is al goed te zien.Deels gerenoveerde tuinen (jan 2015)

Om in winterse termen te blijven: we zijn niet over één nacht ijs gegaan. Begin 2010 werd een (internationale) expertmeeting op Het Loo gehouden, waar onze denkbeelden bij collega’s, specialisten in het vakgebied, werden getoetst. Vervolgens werd onderzoek verricht waarbij onder andere alle bekende visuele bronnen (gravures, tekeningen) opnieuw zijn bekeken. Na rijp beraad werd besloten de buxus te vervangen door Ilex. Een lastige beslissing omdat deze hulstsoort in bladvorm wel sterk op die van de buxus lijkt, maar in tegenstelling tot de laatste geen historische soort is. Zo blijkt maar weer: niets in onze erfgoedwereld is zo veranderlijk als een historische tuin. Deze oogt statisch en onveranderlijk, maar is natuurlijk springlevend!

Stromend water

Ets, uitgegeven door J. DanckertsNiet alleen de beplanting houdt de tuin levendig, maar ook het stromende water. Toen de oorspronkelijke tuinen nog maar net waren aangelegd, was dat al het geval. Een bezoeker die op 8 september 1696 het huis en de tuinen mocht bezichtigen, noteerde: “wij zijn op Het Loo geweest en hebben dat koninklijke huis, hovinge en schier ontelbare fonteinen, waarvan de hoogste over veertig voet het water in de hoogte sprong, bezien. Zijne Koninklijke Majesteit van Groot-Brittannië was hier toenmaals present, die wij eerst met een dier groote heeren zagen in den paardenstal wandelen. Van daar ging Z.M. door het huis op de plaats achter het huis wandelen, totdat de tijd van den maaltijd aankwam”.

Vandaag de dag kunnen wij in het voetspoor van de koning op dezelfde manier van de herstelde tuin genieten als deze vroege bezoeker, ruim driehonderd jaar geleden. Maar eerst nog winter, zou het….?

  • Parterres in september 2014
    De situatie in januari 2015
    Ook driehonderd jaar geleden bewonderden bezoekers de tuinen van Het Loo
Parterres in september 2014
De rechter parterres van de Benedentuin worden afgebroken.
foto vergroten
De situatie in januari 2015
De westelijke parterres (links gezien vanaf het paleis) zijn al opnieuw aangelegd, de vier oostelijke parterres volgen dit voorjaar.
foto vergroten
Ook driehonderd jaar geleden bewonderden bezoekers de tuinen van Het Loo
Ets door onbekende kunstenaar, uitgegeven door J. Danckerts, Amsterdam 1697. Collectie: Paleis Het Loo
foto vergroten