Paleis Het Loo | Een prinses onder de poppen
Bezoek nieuwe site U bevindt zich op de oude website van Paleis Het Loo. De disclaimer, cookieverklaring en privacyverklaring van de nieuwe website van Paleis Het Loo zijn ook van toepassing op deze archiefsite. Ik ga akkoord, sluit deze melding.
Sluiten

Een prinses onder de poppen

maandag 7 augustus 2017 / door Trudie Rosa de Carvalho

Ieder jaar opnieuw komen in de zomer vele prinsjes en prinsesjes naar Paleis Het Loo voor de Prinsen- en Prinsessendagen. De meeste meisjes komen in een prachtige prinsessenjurk. Koningin Wilhelmina speelde als kind graag met poppen, die ze vaak ook een mooie prinsessenjurk aantrok. Een van deze poppen – ze heet Marie-Louise – is heel bijzonder.

 

Marie-Louise

Een van de meest geliefde kamers in Paleis Het Loo is de speelkamer van Prinses Wilhelmina. Hier is de glazen kast met haar uitgebreide poppenverzameling te zien. Maar in het depot van het museum wordt nog een bijzondere pop bewaard: Marie-Louise. Wij weten dat de pop zo heet omdat er een briefje aan haar pols bevestigd was met de tekst: ‘ik heet Marie-Louise’.

De pop is afkomstig uit een verzameling van zeshonderd poppen van de Koninklijke Verzamelingen in Den Haag. Dit zijn vooral poppen die tijdens het verjaardagsdefilé van Koningin Juliana op Paleis Soestdijk door het Nederlandse volk aan Juliana werden geschonken. Het zijn dus geen poppen waarmee is gespeeld. Met Marie-Louise is wel gespeeld door Prinses Wilhelmina en mogelijk ook door Juliana. Daarom besloten wij Marie-Louise wat extra aandacht te geven. Wij hebben haar goed nagekeken en haar kapsel in orde gemaakt, wat geen makkelijke opgave was, aangezien Marie-Louise op haar jonge leeftijd toch van ouderdom veel haar verliest. Ze is namelijk aan het eind van de 19e eeuw gemaakt.

 

‘Jumeau Triste’

Wij konden zien dat het een bijzondere pop is, maar we konden niet inschatten hoé bijzonder. Nu hebben wij het geluk dat vlakbij Het Loo een poppenspecialist woont, Carita van Woerden, die ons alles over Marie-Louise leerde. Marie-Louise is echt een pop voor een prinses en tegelijkertijd een prinses onder de poppen. Ze komt uit het atelier van de beroemde Emil Jumeau, die tot de top van poppenfabrikanten behoorde en vele prijzen won op meerdere wereldtentoonstellingen. De pop heeft een lijf van papier-maché en haar hoofd is van porselein, met een kapsel van echt mensenhaar.

Marie-Louise is een zogenoemde Jumeau triste of Bébé Jumeau. De Jumeau triste werd in 1879 geïntroduceerd en was heel speciaal. Verschillende onderdelen van de pop waren vernieuwend, zoals de zogenoemde paperweight ogen. Dat zijn ogen met een spiraal in het glas die voor een prachtige uitdrukking zorgen, die op ons wat melancholiek overkomt; vandaar de naam. Ook nieuw waren de tweedelige armen met vaste polsen. Tot slot was het speciaal dat de oren zogenoemde ‘aangezette oren’ zijn; deze werden afzonderlijk gemaakt en daarna op het poppenhoofd geplaatst. Als u de foto’s goed bekijkt, ziet u gaatjes in de oren van Marie-Louise: daar horen eigenlijk speciale Jumeau-oorbellen in, gemaakt in een speciale kleur blauw. Helaas zijn deze oorbellen verloren gegaan. De Jumeau Triste is een verzamelobject en is nu rond de elfduizend euro waard. 

 

Presentatiejurk

Wij troffen Marie-Louise gekleed in een presentatiejurk aan, die poppenmoeder Wilhelmina als baby zelf heeft gedragen. Een presentatiejurk werd door een baby gedragen als de baby op de foto ging of aan bezoek werd gepresenteerd. Er zijn meerdere presentatiejurken van Wilhelmina bewaard gebleven, die door vele Oranje baby’s later opnieuw bij de doop zijn gedragen. De presentatiejurk, hoe mooi ook, staat echter in contrast met de chique prachtige Franse kleding die een Jumeau Triste oorspronkelijk droeg; zij had een grote uitzet met kleding en hoeden.

 

Een prinses onder de poppen

De Jumeau Triste is een prinses onder de poppen, gekocht voor een echte Oranje-prinses, Wilhelmina. Maar ik moet nog een prinsesje noemen en dat is een hartenprinses. De Jumeau Triste werd namelijk voor Jumeau ontworpen door de bekende beeldhouwer Albert Carrier-Belleuse (1824-1887). Waarschijnlijk heeft zijn kleindochter model gestaan voor het ontwerp. En iedere kleindochter is natuurlijk voor opa een prinses.

  • De pop draagt een presentatiejurk die ook door prinses Wilhelmina is gedragen
    Gezicht van pop Marie-Louise, een 'Jumeau Triste'
    Koningin Emma met kleindochter Prinses Juliana
  • Achterop de pop staat het merk van poppenfabrikant Jumeau
    Ingekleurd fotoportret van koningin Emma met prinses Wilhelmina, oktober 1880
De pop draagt een presentatiejurk die ook door prinses Wilhelmina is gedragen
Collectie Koninklijke Verzamelingen in beheer bij Paleis Het Loo. Foto: Tom Haartsen
foto vergroten
Gezicht van pop Marie-Louise, een 'Jumeau Triste'
Collectie Koninklijke Verzamelingen in beheer bij Paleis Het Loo. Foto: Tom Haartsen
foto vergroten
Koningin Emma met kleindochter Prinses Juliana
Gefotografeerd door Koningin Wilhelmina op 30 augustus 1909
foto vergroten
Achterop de pop staat het merk van poppenfabrikant Jumeau
Collectie Koninklijke Verzamelingen in beheer bij Paleis Het Loo. Foto: Tom Haartsen
foto vergroten
Ingekleurd fotoportret van koningin Emma met prinses Wilhelmina, oktober 1880
Collectie Koninklijke Verzamelingen Foto: Maurits Verveer
foto vergroten