Paleis Het Loo | Het fotoarchief van de Rijksvoorlichtingsdienst
Bezoek nieuwe site U bevindt zich op de oude website van Paleis Het Loo. De disclaimer, cookieverklaring en privacyverklaring van de nieuwe website van Paleis Het Loo zijn ook van toepassing op deze archiefsite. Ik ga akkoord, sluit deze melding.
Sluiten

Het fotoarchief van de Rijksvoorlichtingsdienst

dinsdag 24 februari 2015 / door Niels Coppes

Een fotocollectie zoals die van Paleis Het Loo bestaat uit verschillende deelcollecties. Een van de grotere is de zogenaamde RVD-collectie die de gehele 20e eeuw beslaat.

Rijksvoorlichtingsdienst

04_25-november-1975-Suriname-onafhankelijkAfgelopen donderdag opende in het Nationaal Archief (NA) in Den Haag de fototentoonstelling Blikvangers. Hiermee presenteert het NA zich voor het eerst als foto-verzamelende instelling en meteen ook als de grootste van Nederland. Het verzamelen begon ooit, zo’n twintig jaar geleden, met het verwerven van de fotoverzameling die door de Rijksvoorlichtingsdienst in een omvangrijk archief bijeen was gebracht. Een deel van die verzameling viel buiten de boot en vond zijn weg naar Apeldoorn.

De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD), onderdeel van het ministerie van Algemene Zaken in Den Haag, verzamelde weliswaar fotografie, maar het verzamelen was geen doel op zich. Het kwam voort uit haar woordvoerderschap namens de minister-president en het kabinet en voorlichter namens de regering en het Koninklijk Huis. Vanaf het moment waarop fotografie digitaal werd – een omslag die zich tussen 2000 en 2005 voltrok – werd het fotoarchief digitaal bewaard en beheerd. Al gauw werd ook het analoge beeld (afdrukken op fotopapier) gedigitaliseerd of gescand, waarna de afdrukken in archiefkasten verdwenen.

Het Koninklijk Fotoalbum

01_4-april-1952-Juliana-spreekt-het-Amerikaanse-Congres-toeIn deze periode werkte Renny van Heuven op Het Loo aan haar tentoonstellingscyclus Het Koninklijk Fotoalbum. Als conservator tekeningen, prenten en fotografie stelde zij in de jaren 1999-2008 jaarlijks een tentoonstelling samen met fotografie rond het koninklijk huis. In elke editie werd tien jaar uit de 20e eeuw belicht; iedere tentoonstelling bestond uit circa 250 foto’s. Hiertoe putte zij uit de beeldarchieven van onder meer Spaarnestad, het Nationaal Archief en het Koninklijk Huisarchief. Maar zij vond vooral ook veel in de archiefkasten bij de RVD, waar ze in die jaren vaak te vinden was.

Rond 1996 besloot de RVD de inmiddels gedigitaliseerde fotoafdrukken af te stoten. Het Nationaal Archief verwierf een flink deel van dit archief, maar had op dat moment slechts belangstelling voor een deel van de foto’s met het Koninklijk Huis als onderwerp. Via het contact met Van Heuven was de weg naar Het Loo snel gevonden. Zo werden circa 12.000 foto’s geschonken aan Paleis Het Loo waar ze in zuurvrije archiefdozen werden opgeborgen en ingeschreven onder één inventarisnummer. Lange tijd waren de chronologische volgorde en de kennis van de conservator de enige manieren om een foto terug te vinden.

Ruggengraat

Sinds twee jaar wordt er gewerkt aan de ontsluiting van deze collectie, die de ruggengraat is gaan vormen van de fotocollectie op Paleis Het Loo. Hiertoe wordt elke foto handmatig genummerd, gescand en ondergebracht in ons collectieregistratiesysteem. Ook krijgt elke foto een beschrijving. Dit monnikenwerk gebeurt door een groep vrijwilligers die onder leiding staat van de afdeling Collectiemanagement. Op deze manier wordt de voormalige RVD-collectie digitaal ontsloten en toegankelijk gemaakt, al blijven in Apeldoorn ook de originele afdrukken zorgvuldig voor de toekomst bewaard.

  • Koningin Juliana spreekt het Amerikaanse Congres toe
    Prinses Wilhelmina legt een krans bij het monument De Dokwerker
    De koninklijke familie op wintersportvakantie
  • Koningin Juliana ondertekent de akte waarmee Nederland de Republiek Suriname erkent
    Defilé op Paleis Soestdijk op Koninginnedag 1987, met Prinses Juliana en prins Bernhard
    Prinses Juliana stelt de Rijksweg N57 over de stormvloedkering Oosterschelde in gebruik
Koningin Juliana spreekt het Amerikaanse Congres toe
Washington, 4 april 1952. Foto: U.S. Information Service
foto vergroten
Prinses Wilhelmina legt een krans bij het monument De Dokwerker
Ter nagedachtenis aan de Februaristaking in 1941. Amsterdam, 25 februari 1957
foto vergroten
De koninklijke familie op wintersportvakantie
V.l.n.r.: prins Claus, prins Willem-Alexander, prinses Beatrix, prins Johan Friso en koningin Juliana. Lech, 3 maart 1971. Foto: Anefo © Nationaal Archief
foto vergroten
Koningin Juliana ondertekent de akte waarmee Nederland de Republiek Suriname erkent
Huis Ten Bosch, Den Haag. 25 november 1975. Foto: Anefo © Nationaal Archief
foto vergroten
Defilé op Paleis Soestdijk op Koninginnedag 1987, met Prinses Juliana en prins Bernhard
Baarn 30 april 1987. Ter gelegenheid van het 50 jarig huwelijk. Foto: Nationaal Fotopersbureau
foto vergroten
Prinses Juliana stelt de Rijksweg N57 over de stormvloedkering Oosterschelde in gebruik
Waarmee de Oosterschelde werken zijn voltooid. Burg Haamstede, 5 november 1987. Foto: Nationaal Fotopersbureau
foto vergroten