Paleis Het Loo | Hoe red je een collectie?
Bezoek nieuwe site U bevindt zich op de oude website van Paleis Het Loo. De disclaimer, cookieverklaring en privacyverklaring van de nieuwe website van Paleis Het Loo zijn ook van toepassing op deze archiefsite. Ik ga akkoord, sluit deze melding.
Sluiten

Hoe red je een collectie?

dinsdag 21 oktober 2014 / door Fabienne van Beek

De collectie van Paleis Het Loo bestaat uit 160.000 objecten. De objecten zijn niet alleen te vinden in de ingerichte kamers in het paleis, maar ook in 49 depots. De collectie is divers: van rijtuigen tot kostuums en van meubilair tot fragiel keramiek. En dan niet te vergeten het paleis zelf, dat op zichzelf al een collectiestuk is. Kennis van de materialen van museale objecten en hoe te handelen in het geval van bijvoorbeeld een brand- of waterschade is erg belangrijk. In het geval van een calamiteit moet er adequaat en gericht gehandeld worden.

 

Collectiehulpverlening op Paleis Het Loo

Collectiehulpverlening (CHV) is de eerste hulp aan de collectie bij een incident. CHV is erop gericht de schade te beperken en museale objecten in veiligheid te brengen. Waar Bedrijfshulpverlening (BHV) zich richt op mens en gebouw, is CHV binnen musea er voor de collectie. Met het CHV-team van Paleis Het Loo is voorafgaand aan de grote calamiteitenoefening van 17 september een hele dag in het paleis geoefend om de collectie te ‘redden’. Het CHV-team op Paleis Het Loo bestaat uit medewerkers die werken voor verschillende afdelingen zoals Service & Veiligheid, de Facilitaire Dienst, de Tuindienst, de Technische Dienst en de afdeling Collectiemanagement. De maandag was een geschikte dag om te oefenen: dit is de enige dag waarop het museum is gesloten voor het publiek. Op die dag kon het CHV-team ongestoord werken met glasscherven, water en nagebootste paniek in de verschillende vertrekken van het museum.

Afbeelding-1-(mock-up-collectie)Natuurlijk werd er niet geoefend met de echte objecten maar werd er gewerkt met een zogenaamde ‘mock up’ collectie. Deze ‘nepcollectie’ (niet de museale collectie van Paleis Het Loo) werd speciaal voor deze oefening aangeschaft bij de kringloopwinkel.

Nadat er was gecontroleerd of er in deze objecten geen schadelijke beestjes zaten, kon de oefening met deze spullen beginnen. Ook al zijn het nepobjecten, het is wel belangrijk dat de spullen representatief zijn voor de samenstelling en diversiteit van de collectie. Alsof het om echte collectiestukken ging uit de rijke collectie van het museum. Zo werd er een keramieke vaas gekocht en een olieverf schilderij, maar ook een kussen. Textilia zijn namelijk een groot deel van de collectie. Denk maar aan de historische gordijnen die in veel van de vertrekken van het museum te vinden zijn.

Rollenspel

Afbeelding-2Na een ochtend theorie over onder andere objecthantering werden enkele situaties nagebootst in het paleis. Op deze maandagmiddag moest het CHV-team drie problemen oplossen. De oefensituaties waren zo uitgewerkt dat het ging om risico’s die zich daadwerkelijk kunnen voordoen en waar we op Paleis Het Loo serieus rekening mee moeten houden. Zo was er een waterschade voorval waarbij een vaas kapot viel op een Perzisch kleed. Het kleed was bedekt met water en bloemen. Dit was een mooi voorbeeld van een collectiecalamiteit met niet alleen een object, maar ook het gebruik van echte bloemen in de tentoonstellingsruimtes. In de kamers van het paleis staan immers echte boeketten. Erg mooi, maar het kan ook een risico zijn voor bijvoorbeeld een historisch tapijt.

Vooruitlopend op de grote calamiteitenoefening is ook een voorval nagespeeld waarbij zowel CHV als BHV kon worden ingezet. Er werd nagespeeld dat een conservator van de trap was gevallen met een doos historische damasten tafelkleden (in dit geval oude lakens). Wat doe je dan als CHV-er als je ook in het BHV-team zit van Paleis Het Loo? Dan ga je eerst het slachtoffer helpen en daarna de collectie veiligstellen.

Kennis en ervaring

De dag na de oefening van het CHV-team was de ‘echte’ calamiteitenoefening voor het gehele museum. Ook op deze dag kwam het CHV-team in actie: nadat aan het einde van de oefening de brandweer, de politie en daarna het crisisteam van Paleis Het Loo akkoord had gegeven, mocht het team de collectie gaan redden. Door de opgedane kennis en door jarenlange ervaring van veel van de CHV-teamleden werd er juist en adequaat gehandeld. De samenwerking was uitmuntend.

Calamiteiten

Op Paleis Het Loo blijven we met het CHV-team oefenen om de collectie veilig te kunnen stellen in een geval van een calamiteit. Natuurlijk hopen we dat wat er geleerd is nooit ingezet hoeft te worden. Maar voor het geval dat, is het CHV-team er klaar voor!

  • 'Mock up' collectie
    'Mock up' beeld
    Calamiteiten oefening bij Paleis Het Loo
'Mock up' collectie
Bij de oefening van het CHV-team werd een ‘mock up’ collectie gebruikt.
foto vergroten
'Mock up' beeld
Een ‘mock up’ vaas naast het borstbeeld van koning-stadhouder Willem III in de Nieuwe Eetzaal.
foto vergroten
Calamiteiten oefening bij Paleis Het Loo
Politie, ambulance en brandweer voerden samen met het CHV en BHV-team van Paleis Het Loo een calamiteiten oefening uit.
foto vergroten