Paleis Het Loo | Juliana en Bernhard verloofd!
Bezoek nieuwe site U bevindt zich op de oude website van Paleis Het Loo omdat deze pagina nog niet op de nieuwe website van Paleis Het Loo bevindt. Sluit deze melding of bezoek de nieuwe website.
Sluiten

Juliana en Bernhard verloofd!

dinsdag 9 september 2014 / door Niels Coppes

Het is dit jaar tien jaar geleden dat, binnen een tijdsbestek van negen maanden, zowel prinses Juliana als prins Bernhard overleed. Juliana stierf op 20 maart 2004 en Bernhard op 1 december van dat jaar. Ter nagedachtenis aan dit markante koninklijke paar – verenigd in een bewogen en veel besproken huwelijk – volgt hier een terugblik naar de eerste keer dat ze zich als koppel aan het Nederlandse volk toonden. Een gebeurtenis waar ook toen al de boulevardpers voor warm liep.

Het officiële verlovingsportret door Franz Ziegler

Op 8 september 1936 verloofde prinses Juliana zich ‘in huiselijke kring’ met Bernhard van Lippe-Biesterfeld. Naar deze koninklijke verloving was geruime tijd uitgekeken– Juliana was immers al 27 – en dus zal het niet verbazen dat dit nieuws dezelfde avond al voorpaginanieuws was in enkele avondbladen. De meeste kranten konden het bericht pas een dag later brengen. Bijkomend voordeel was dat zij, in tegenstelling tot ‘de hardlopers’, hierbij ook het officiële verlovingsportret konden afdrukken.

Dit beeld was afkomstig van Franz Ziegler, hoffotograaf. In de eerste septemberweek in 1936 werd zijn atelier op het adres Zeestraat 55 Den Haag, letterlijk op steenworpafstand van Paleis Noordeinde, belegerd door postende journalisten. Ziegler was een begenadigd portretfotograaf, befaamd om zijn fabuleuze studiotechniek. Met behulp van kunstlicht was hij in staat ware kunststukjes te leveren, die in de doka werden vervolmaakt. Vanaf 1927 fotografeerde hij regelmatig in opdracht van het hof. In afwachting van nieuws rond de verloving van de kroonprinses werd ook iedere stap van deze ‘huisfotograaf’ nauwlettend geobserveerd. Het kostte Ziegler dan ook de nodige moeite dit legertje nieuwsgierigen van zich af te schudden, onderweg met de auto naar een mysterieuze afspraak in ’s Gravenland. Pas na aankomst bij De Sperwershof, het landgoed van de familie Röell, ontdekte de fotograaf dat Juliana en Bernhard zich er schuil hielden. Hij was ontboden om het officiële verlovingsportret te maken.

Improviseren

Omdat poseren in het atelier van de fotograaf niet mogelijk was heeft Ziegler op locatie moeten improviseren. Het resultaat was een sympathieke, maar weinig opzienbarende foto.

Verlovingsportret Juliana en Bernhard

Een zwart-wit beeld van een stralende Juliana in een witte japon, die wat schuchter poseert aan de rechterzijde van haar kersverse verloofde, in een donker pak. De twee staan naast en los van elkaar. Doordat Juliana’s linkerarm Bernhards rechter deels overlapt is er toch sprake van een voorzichtig verbond. Ook Bernhard kijkt vrolijk in de lens. Door zijn ovalen jongenshoofd met het ronde brilletje en een lach met ontblote tanden ziet hij er opmerkelijk jong uit. Het paar lijkt binnen te staan, voor een groot venster, dat vermoedelijk zicht bood op de tuin. Door de scherptediepte te beperken is de achtergrond opzettelijk vaag gehouden.

Eenmaal thuis was de fotograaf nauwelijks in de gelegenheid zijn platen te ontwikkelen en af te werken; inmiddels was het nieuws van de verloving uitgelekt en de deur van atelier Ziegler werd letterlijk platgelopen door verslaggevers en vertegenwoordigers van persbureaus die, in de jacht op een primeur, de fotograaf de foto’s nat en wel uit de handen rukte. En zo verspreidde de foto’s van Ziegler zich in razend tempo over het land; op 9 september stond hij bij de meeste landelijke dagbladen op de voorpagina. In de dagen die volgden vond het beeld ook zijn weg naar dag- en weekbladen in binnen- en buitenland. De verloving van de Nederlandse kroonprinses was even “trending” zoals we dat nu zouden noemen.

Ingekleurde foto

Ingekleurd verlovingsportret Juliana & BernhardWat de fotograaf zelf van het dubbelportret vond is niet bekend. Wel bestaat er ook een ingekleurde versie, waarbij in de achtergrond een parkachtig decor is geschilderd. Dit suggereert dat de foto buiten is gemaakt. Het schilderwerk is vermoedelijk door de fotograaf zelf gedaan; recht naast Bernhards linkerarm is zijn signatuur vaag zichtbaar. Hoewel deze in het geniep gemaakte kiek snel zijn weg vond naar kranten en tijdschriften en op diverse Oranje souvenirs verscheen, van prentbriefkaarten tot koektrommels en schoolschriftjes, was het voor de fotograaf zelf vooral een opstapje naar zijn volgende koninklijke opdracht: het fotograferen het koninklijke huwelijk, op 7 januari 1937.

  • Officiële verlovingsportret prinses Juliana en prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld
    Ingekleurde versie verlovingsportret op schoolschriftje
Officiële verlovingsportret prinses Juliana en prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld
Door hoffotograaf Franz Ziegler op prentbriefkaart. Foto: Paleis Het Loo
foto vergroten
Ingekleurde versie verlovingsportret op schoolschriftje
De omlijsting werd getekend door de beroemde illustrator Cornelis Jetses. Foto: Paleis Het Loo
foto vergroten