Paleis Het Loo | Juliana en Sinterklaas
Bezoek nieuwe site U bevindt zich op de oude website van Paleis Het Loo. De disclaimer, cookieverklaring en privacyverklaring van de nieuwe website van Paleis Het Loo zijn ook van toepassing op deze archiefsite. Ik ga akkoord, sluit deze melding.
Sluiten

Juliana en Sinterklaas

vrijdag 5 december 2014 / door Trudie Rosa de Carvalho

Zoals ieder kind in Nederland weet, heeft Sinterklaas vele hulp-Sinterklazen die uit zijn naam cadeautjes en lekkers uitdelen. Zo ook bij de koninklijke familie.

Sint Nicolaas

Prinses Juliana (1909-2004) was twee jaar oud toen Sinterklaas in haar leven kwam. In december 1911 schreef de hofmaarschalk in zijn dagelijks journaal: “St. Nicolaas voor ´t eerst gekoomen, te paard met zwarte knecht door ‘t park gereden!”.

Koningin Wilhelmina en prinses Juliana op Paleis Het Loo, 1912 (foto Franz Ziegler, collectie Paleis Het Loo, bruikleen Geschiedkundige Vereniging Oranje-Nassau)Uit brieven van leden van de hofhouding blijkt dat koningin Wilhelmina haar dochter Juliana al op jonge leeftijd betrok bij het Sinterklaasfeest. Toen Wilhelmina zelf klein was, kocht zij ieder jaar met Sinterklaas heel veel cadeautjes voor arme kinderen, die zij uit eigen zak betaalde. Het Sinterklaasfeest is immers niet alleen een feest van nemen, maar ook van geven. Ook de tweejarige Juliana mocht in 1911 mee om uit te delen, schrijft de hofmaarschalk: “(…) Gereden met freule Lena om 32 St. Nic.poppen en grabbels te brengen aan kinderen van ´t domein”.

Gouvernante

Afbeelding 2 > bijschrift: Prinses Juliana op de arm van gouvernante Louise van de Poll (collectie Zeister Historisch Genootschap van de Poll Stichting, Gemeentearchief, Zeist)Freule  Louise van de Poll, Juliana’s gouvernante, zou vanaf 1911 jarenlang de rol van hulp-Sinterklaas vervullen. Dit blijkt uit het journaal van de hofmaarschalk: “(…) eerste bezoek van St. Nicolaas (Freule v.d. Poll) in huis. Prinsesje af en toe even gehuild omdat freule er niet was.” Grappig genoeg startte zij haar loopbaan als gouvernante op Paleis Het Loo rond Sinterklaas op 6 december 1909; een symbolische datum.

Louise, door Juliana ‘Fruul’ genoemd, zou jarenlang haar rol als hulp-Sinterklaas trouw blijven vervullen, zoals uit dit briefje uit 1915 van kinderjuffrouw Lena Marting aan Louise blijkt: “‘Freule heeft u weer voor Sint Nicolaas gespeeld of is 5 december onopgemerkt voorbij gegaan, dat zou heel jammer zijn geweest voor Prinsesje, want Prinsesje had altijd zooveel pleizier en het was altijd aardig, het groote pleizier te zien als Prinsesje de pakjes uitpakte die u haar gaf”.

Briefjes

Afbeelding 3 > bijschrift: Suzanne de Montmollin, de lerares Frans van prinses Juliana (foto Elise Weissenborn, circa 1920, Koninklijke Verzamelingen, Den Haag)Dat de kleine Juliana plezier in de komst van Sinterklaas had, blijkt uit de lieve briefjes die zij in 1913 en 1914, samen met Louise, Lena en Suzanne de Montmollin (haar lerares Frans) aan Sinterklaas schreef. In 1913 schreef ze: “Lieve St. Nicolaas Wilt U op ’t Loo komen. Wij zijn niet in den Haag. Juliana Susanne Louise Lena 1913”. In 1914 schreef Juliana: “Lieve Sint Nicolaas: Wilt u om 4 ½ uur bij mij komen. Freule Suzanne en Lena zijn er ook. Wilt U morgen niet komen, maar wel overmorgen. Dag lieve Sint Nicolaas. Juliana”. Omdat Juliana nog niet goed kon schrijven, heeft Louise waarschijnlijk de brieven geschreven. Maar Juliana ondertekende wel eigenhandig.

Hulp-Sinterklaas Louise verliet begin 1920 (Juliana was toen elf jaar) de dienst. Moeder Wilhelmina moest toen haar rol overnemen. Dat zij dit geen gemakkelijke taak vond, blijkt uit de volgende brief: “Met vrijmoedigheid durf ik uiting te geven aan mijn tegenopzien om St. N. voor te stellen, omdat ik begrijp dat Juliana nu op een leeftijd is gekomen, waarop het ontbreken van de persoon van St. N. op 5 Dec. een teleurstelling voor haar kan zijn. Ware het anders, dan zou ik zonder aarzelen mijn eigen gevoelens op zijde stellen ten einde Haar een plezier te doen”.Dat is inderdaad een moeilijk moment in elk kinderleven: het moment waarop je moet ontdekken dat Sinterklaas het niet altijd alleen met zijn Pieten kan redden en noodgedwongen gebruik moet maken van hulp-Sinterklazen.

brieven

Hoedenkoffer vol cadeautjes

Prinses Juliana bleef ook toen ze ouder was  het Sinterklaasfeest vieren. Ze hield haar speciale band met haar voormalige hulp-Sinterklaas Louise van de Poll, die er nog jarenlang een gewoonte van maakte om lakei Rotteveel een hoedenkoffer vol cadeautjes en de bijbehorende sleutel mee te geven, voor Sinterklaasavond. Zo ook in 1929, toen Juliana als student in Katwijk aan Zee in de villa Waerle woonde. Rotteveel bracht per brief verslag uit: ”Even wil ik melden dat uw geschenken hun plaats van bestemming goed bereikt hebben. Het was hier op ’t Waerle een alleraardigste avond en ik zag HKH met al de lintjes van uw pakjes om haar hals zitten (…)”.

Ook toen prinses Juliana zelf een gezin had, bleef Louise van de Poll cadeaus sturen. De prinses stuurde op 6 december 1939 als dank het volgende gedicht terug: “Uw zak, zoo groot, zoo wijd – heeft heel ’t gezin hier ten zeerste verblijd. In juichende, kirrende, kraaiende klanken – komen om strijd wij u allemaal danken ! (…) En voor U en de Uwen de beste wenschen – Van vier dankbare en gelukkige menschen. X Trix x Ireen Bernhard Juliana”.

  • Brief aan Sinterklaas van prinses Juliana, 1914
    Brief aan Sinterklaas van prinses Juliana, 1913
    Koningin Wilhelmina en prinses Juliana op Paleis Het Loo, 1912
  • Prinses Juliana op de arm van gouvernante Louise van de Poll
    Suzanne de Montmollin, de lerares Frans van prinses Juliana
    Zegel op de brief aan Sinterklaas
Brief aan Sinterklaas van prinses Juliana, 1914
(collectie Zeister Historisch Genootschap van de Poll Stichting, Gemeentearchief, Zeist)
foto vergroten
Brief aan Sinterklaas van prinses Juliana, 1913
(collectie Zeister Historisch Genootschap van de Poll Stichting, Gemeentearchief, Zeist)
foto vergroten
Koningin Wilhelmina en prinses Juliana op Paleis Het Loo, 1912
(foto Franz Ziegler, collectie Paleis Het Loo, bruikleen Geschiedkundige Vereniging Oranje-Nassau)
foto vergroten
Prinses Juliana op de arm van gouvernante Louise van de Poll
(collectie Zeister Historisch Genootschap van de Poll Stichting, Gemeentearchief, Zeist)
foto vergroten
Suzanne de Montmollin, de lerares Frans van prinses Juliana
(foto Elise Weissenborn, circa 1920, Koninklijke Verzamelingen, Den Haag)
foto vergroten
Zegel op de brief aan Sinterklaas
(collectie Zeister Historisch Genootschap van de Poll Stichting, Gemeentearchief, Zeist)
foto vergroten