Paleis Het Loo | Kersttafels op Paleis Het Loo: mijn lievelingstafels
Bezoek nieuwe site U bevindt zich op de oude website van Paleis Het Loo. De disclaimer, cookieverklaring en privacyverklaring van de nieuwe website van Paleis Het Loo zijn ook van toepassing op deze archiefsite. Ik ga akkoord, sluit deze melding.
Sluiten

Kersttafels op Paleis Het Loo: mijn lievelingstafels

vrijdag 22 december 2017 / door Kristin Duysters

Traditiegetrouw zijn ieder jaar met Kerst koninklijk gedekte tafels in kerstsfeer te zien; dit is een samenwerking tussen Paleis Het Loo en de Koninklijke Verzamelingen.  Omdat het vanwege de aanstaande renovatie voorlopig de laatste keer is dat de kerstopstelling in het paleis is te zien, haalt het museum nog één keer alles uit de kast door de hoogtepunten van meer dan dertig jaar koninklijke kersttafels te tonen. Hier leest u meer over de favoriete tafels van medewerkers van Paleis Het Loo, die ook tot mijn eigen lievelingen behoren.

 

Dineren na de jacht

Prins Hendrik Paleis Het Loo‘Deze tafel is mijn favoriet omdat de sfeer van Het Loo als jachthuis zo mooi in deze tafel tot uiting komt met al het groen en de borden met jachttaferelen en de zilveren dieren. Je ziet het zo voor je dat Prins Hendrik met zijn gasten na de jacht hier aanschuift.’
Niels Coppes, conservator fotografie en stallen

servies prins hendrik het looDe grote zilveren adelaar op deze tafel valt meteen op. Dit tafelstuk was eigendom van Prins Hendrik (1876-1934), de echtgenoot van Koningin Wilhelmina. De adelaar en de fazanten verwijzen naar Hendriks liefde voor de natuur en de jacht. Als je de kop van de arend eraf haalt, hou je een drinkbeker  zonder voet over die gevuld in één keer leeg gedronken moest worden. Ook de grote kan en bekers in de vorm van everzwijnen zijn toepasselijk bij dit ensemble. Prins Hendrik  jaagde graag in het jachtgebied op de Veluwe in de buurt van Paleis Het Loo. Na de jacht werden de gasten uitgenodigd voor een  feestelijke diner.

De tafel is verder gedekt met Prins Hendriks jachtservies, beschilderd met herten en zwijnen. Het servies is in 1095 gemaakt bij plateelbakkerij Zuid-Holland; het is afkomstig uit het ‘Boshuis’ in Gortel vlakbij Apeldoorn. Prins Hendrik liet het Boshuis in 1916 bouwen als uitvalsbasis voor de jacht in het noordelijk deel van het jachtgebied bij Het Loo. In de uitgestrekte bossen introduceerde prins Hendrik Mecklenburgse zwijnen voor de jacht.

 

Zilver en ananassen

‘Het Haags plateau behoort tot een van mijn favorieten omdat er speciale houders voor verse ananassen bij horen. Prachtig! Deze ananashouder geeft aan hoe kostbaar de ananas in de 19e eeuw nog was. Al sinds de Gouden Eeuw staat deze vrucht symbool voor gastvrijheid.’ Renske van Ek, conservator tuinen

De verse ananassen op de hoge zilveren houders zijn echte eye-catchers. De houders zijn onderdeel van het ‘Haags plateau’ dat Koning Willem III  van de stad Den Haag ontving bij zijn huwelijk met Prinses Sophie van Württemberg in 1839. Het middelste tafelstuk is versierd met de initialen ‘W’ (Willem) en ‘S’ (Sophie) en het monogram ‘PVO’ voor ‘Prins van Oranje’. Behalve dit plateau kon Willem III ook gebruik maken van de plateaus van zijn grootvader Willem I en van zijn vader Willem II. Daarnaast had hij nog een zilveren servies dat hij in onderdelen vanaf zijn kinderjaren voor zijn verjaardag van zijn grootvader had gekregen en dat voor zijn huwelijk compleet werd gemaakt. Keuze genoeg!

De zogenoemde plateaus ontstonden in de 19e eeuw toen het dineren ‘à la Française’ werd vervangen door ‘à la Russe’. Daarbij werden de gerechten van alle gangen niet meer in één keer op tafel gezet, maar werd iedere gang die uit één gerecht bestond, afzonderlijk geserveerd. Hierdoor ontstond in het midden van de tafel ruimte voor pronkstukken die gedurende het gehele diner op tafel bleven staan, zoals tafelstukken, grote jardinières, spiegelplateaus, bloemenvazen, imposante kandelaren,  en zoals in dit geval: ananashouders.

 

Cadeau voor een achtjarig prinsesje

‘Tijdens rondleidingen voor schoolklassen spreken de kinderjaren van Prinses Wilhelmina altijd tot de verbeelding. Kinderen vinden het meestal vreemd als ze horen dat meisjes uit de buurt die mochten komen spelen met de prinses  ‘u bent ‘m!’ en ‘mevrouw’ moesten zeggen tijdens het tikkertje spelen. Prinses Wilhelmina groeide dus op met het besef dat ze koningin zou worden. Het zilveren plateau dat ze op achtjarige leeftijd kreeg, is daar al een voorbode van.’ Davitha van de Kuilen, museumdocent

Prinses Wilhelmina kreeg dit door de befaamde firma Begeer uitgevoerde plateau  in 1888 van haar vader, Koning Willem III. Het bestond uit 81 delen en had een waarde van zo’n honderdduizend gulden.  Op de tafel zijn de kandelaars en bonbonnières te zien. Jonkvrouw Van der Poll, Wilhelmina’s opvoedster, merkte in een van haar brieven terecht op dat dit een zonderling cadeau was voor een achtjarige.

Ook het porseleinen servies op de tafel  kreeg Wilhelmina cadeau. Dit keer voor haar huwelijk met Hertog Hendrik van Mecklenburg-Schwerin in 1901 van de Duitse Keizer Wilhelm II. Deze Duitse keizer gaf royaal serviezen van de Koninklijke Porseleinmanufactuur Berlijn cadeau aan bevriende vorstenhuizen en invloedrijke personen. Hij vond het belangrijk dat zijn geschenken in de smaak vielen. Daarom vroeg hij Prins Hendrik om naar Berlijn te komen, zodat hij iets naar zijn smaak kon uitzoeken. Het werd dit immense neo-rococo servies met een waarde van zesduizend Duitse mark.

 

Inspiratie met Kerst

Naast deze drie tafels zijn er tijdens Winterpaleis Het Loo nog negen andere tafels te zien, waaronder een impressie van het diner dat Koning  Willem-Alexander dit jaar gaf ter gelegenheid van zijn vijftigste verjaardag.

Behalve kersttafels is er nóg meer te zien: soepterrines, livreien, servetten,  menukaarten én het nieuwe servies ‘Blossom Panache’ van Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima. Ook kunt u zelf servetten vouwen.  Ik wens u veel inspiratie toe om ook thuis met de feestdagen er iets moois van te maken, eventueel  met uw eigen lievelingstafel van Paleis Het Loo als inspiratiebron.

 

  • Zilveren tafelstukken prins Hendrik
    De tafel van Koning Willem III en Koningin Sophie
  • De tafel van Koning Willem III en Koningin Sophie
    Op de tafel van Koningin Wilhelmina is het servies te zien dat zij en haar echtgenoot Prins Hendrik als huwelijksgeschenk kregen van de Duitse keizer Wilhelm II. Ook is een kandelaar te zien die onderdeel is van het plateau dat ze cadeau kreeg voor haar achtste verjaardag
    Deze tafel geeft een impressie van het diner ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van Koning Willem-Alexander. Op tafel stonden de borden met het monogram van koningin Wilhelmina
Foto:  Michiel Elsevier Stokmans
foto vergroten
Zilveren tafelstukken prins Hendrik
Foto:  Michiel Elsevier Stokmans
foto vergroten
De tafel van Koning Willem III en Koningin Sophie
Foto:  Michiel Elsevier Stokmans
foto vergroten
De tafel van Koning Willem III en Koningin Sophie
Foto:  Michiel Elsevier Stokmans
foto vergroten
Op de tafel van Koningin Wilhelmina is het servies te zien dat zij en haar echtgenoot Prins Hendrik als huwelijksgeschenk kregen van de Duitse keizer Wilhelm II. Ook is een kandelaar te zien die onderdeel is van het plateau dat ze cadeau kreeg voor haar achtste verjaardag
Foto:  Michiel Elsevier Stokmans
foto vergroten
Deze tafel geeft een impressie van het diner ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van Koning Willem-Alexander. Op tafel stonden de borden met het monogram van koningin Wilhelmina
Foto:  Michiel Elsevier Stokmans
foto vergroten