Paleis Het Loo | Koninklijke Foto’s door Vincent Mentzel
Bezoek nieuwe site U bevindt zich op de oude website van Paleis Het Loo. De disclaimer, cookieverklaring en privacyverklaring van de nieuwe website van Paleis Het Loo zijn ook van toepassing op deze archiefsite. Ik ga akkoord, sluit deze melding.
Sluiten

Koninklijke Foto’s door Vincent Mentzel

donderdag 28 april 2016 / door Niels Coppes

Prinses BEATRIX en haar man Prins Claus bij een tempel tijdens hun bezoek aan de Volksrepubliek China. foto VINCENT MENTZEL. China 1977In het voorjaar en de zomer pakt Paleis Het Loo groots uit met een tentoonstelling rond de Koninklijke Foto’s door Vincent Mentzel. Hierin staan de foto’s centraal die hij gedurende zijn carrière maakte van leden van het Koninklijk Huis. De bijzondere band met Koningin Beatrix en prins Claus begon tijdens een reis naar China in 1977.

China

Afbeelding 2Vertrekpunt van de tentoonstelling is de veertiendaagse rondreis van Prinses Beatrix en prins Claus door de Volksrepubliek China in het voorjaar van 1977. Met een handvol collega’s volgde Mentzel het Prinselijk paar op de voet. Het reisgezelschap was zó klein dat er in dezelfde hotels werd overnacht en vaak werd ook het vervoer met de Oranjes gedeeld.

Afbeelding 3De fotograaf was al eerder in China geweest. Het reusachtige communistische land was al decennia hermetisch gesloten en sprak zeer tot zijn verbeelding. In 1973 kon hij als enige fotograaf mee met de Nederlandse handelsdelegatie en minister van Economische zaken Ruud Lubbers. Een uitgelezen kans die hij met beide handen aangreep, hoewel het gezelschap alleen een strak georkestreerd ideaalbeeld te zien kreeg van Maoïstisch China. Het zou de eerste van ruim vijftien China-reizen worden.

Strak geregisseerd

Ondanks het overlijden van China’s grote leider Mao in 1976 verliep ook de reis van 1977 volgens een door de Chinese autoriteiten strak geregisseerd programma.

afbeelding-4-en-5

Afbeelding 6Een verplicht nummer voor de koninklijke gasten op hun ‘informele studiereis’ was de model landbouwcommune Dazhai (Tachai). Deze diende als hèt voorbeeld voor de grote landbouwhervormingen. Ook de steppes van de Autonome regio Binnen Mongolië werden bezocht. Deze regio was pas opengesteld voor buitenlandse bezoekers. Hier was de sfeer meer ontspannen: er werd paard gereden en kon een rit op een kameel worden gemaakt.

Prinses BEATRIX Prins Clausbrengen een prive bezoek aan China . foto VINCENT MENTZEL. China 1977Ook toeristische locaties werden bezocht zoals Xi’an (Sian), het beginpunt van de oude zijderoute, en natuurlijk de Grote Chinese Muur waar een persmoment was. Een foto van Vincent Menzel toont prins Claus omringd door Nederlandse fotografen. Claus was op dat moment zelf ook aan het fotograferen, getuige de camera in zijn hand. Beatrix is op diverse foto’s met een kleine filmcamera te zien, zoals hier bij het bezoek aan de boeddhistische tempelgrotten in de rotsen bij Xiangtangshan. In 1977 won Mentzel met een foto van het koninklijke bezoek aan China een derde prijs in de categorie ‘Features’ bij de Zilveren Camera.

Gobi-woestijn

Het reizen in de koninklijke entourage stelde Mentzel in de gelegenheid ook buiten het officiële programma om bijzondere reportages te maken. Zo maakte hij in de Gobi-woestijn een reportage over een ruiterdemonstratie met paarden en kamelen. Het kleurrijke tafereel op de uitgestrekte vlakte verleidde de fotograaf zijn standaard TriX zwartwitfilm te verruilen voor Kodachrome diafilm in kleur. Voor een krantenfotograaf was de keus voor kleur in die tijd hoogst ongebruikelijk. In de krant werden foto’s alleen in zwart-wit gedrukt. Daarbij werd kleurenfotografie in die tijd gezien als inferieur aan zwart-wit en hooguit geschikt voor amateurs. Deze eigenzinnige keuze wierp echter meteen vruchten af. In 1978 won de reportage prompt de eerste prijs in de categorie ‘Colour picture stories’ bij de World Press Photo.

Op 15 juli van dat jaar opende in Museum Boijmans Van Beuningen onder de titel China-foto’s 73-77 van Vincent Mentzel een tentoonstelling gebaseerd op de eerste twee China-reizen die de fotograaf maakte. Naar China zou de fotograaf nog vele malen terugkeren, onder meer bij het staatsbezoek van Koningin Beatrix en prins Claus in 1999.

Bijzondere band

De reis in 1977 was zijn eerste kennismaking met Beatrix en Claus. Gedurende veertien dagen trok het kleine gezelschap bestaande uit het Koninklijke paar met hun entourage en een handjevol journalisten, intensief met elkaar op. Men leerde elkaar een beetje kennen. Met name prins Claus en Vincent Mentzel konden het goed met elkaar vinden, geholpen door Claus’ persoonlijke belangstelling voor fotografie. Deze gedeelde interesse zou ook later een constante blijven in het vriendelijke contact tussen prins en fotograaf.

Koningin Beatrix ,Prins Claus en Kroonprins Wiilem Alexander brengen een staatsbezoek aan China. foto VINCENT MENTZEL. China, Beijing 12 -19 april 1999

Ook na de reis naar China zou Vincent Mentzel de Koningin en haar familie nog vaak fotograferen. In 1980 fotografeerde Mentzel Koningin Beatrix tijdens haar inhuldiging. In datzelfde jaar maakte hij de portretten die gebruikt zouden worden voor de beeltenis van de Koningin op het muntgeld en de permanente frankeerzegel. Mentzel werd verschillende keren gevraagd voor het maken van officiële portretten van de Koninklijke Familie en ging voor het NRC vaak mee op staatsbezoek. In 1985, maakte Mentzel een bijzondere reportage rond de achttiende verjaardag van Kroonprins Willem-Alexander.

Tot en met 21 augustus is dit allemaal te zien in een ruim opgezette tentoonstelling die samen met de fotograaf werd samengesteld. De vormgeving werd verzorgd door het gerenommeerde Irma Boom Office.