Paleis Het Loo | Ridders van Oranje
Bezoek nieuwe site U bevindt zich op de oude website van Paleis Het Loo omdat deze pagina nog niet op de nieuwe website van Paleis Het Loo bevindt. Sluit deze melding of bezoek de nieuwe website.
Sluiten

Ridders van Oranje

dinsdag 10 maart 2015 / door George Sanders

vSpeijk“Dan liever de lucht in!”, riep luitenant-ter-zee Van Speijk toen hij tijdens de Belgische Opstand zijn eigen kanonneerboot opblies. Tegenwoordig not done, maar in 1831 een daad van ‘moed, beleid en trouw’ die hem tot een vaderlandse held maakte. Net als erfprins Willem, de latere koning Willem II, Marco Kroon en Gijs Tuinman. Op de dubbeltentoonstelling Ridders van Oranje, vier eeuwen lintjes aan vorst & volk, die van 10 maart tot 31 mei 2015 op Paleis Het Loo te zien is, passeren ze allemaal de revue.

Lintjes aan het volk

Tussen 1813 en 1815 maken het huidige Nederland, België en Luxemburg zich los uit het rijk van de Franse keizer Napoleon. Nederland en België vormen samen het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, geregeerd door koning Willem I. Daarnaast is Willem I groothertog van Luxemburg. De nieuwe staten hebben overheidsinstellingen nodig. En een leger. Maar vooral is er behoefte aan bekwame en betrouwbare mensen om het land te besturen en om in het leger te dienen.

Al snel komt de stichting van een ridderorde ter sprake. Om trouw en verdiensten te belonen en als voorbeeld ter navolging. Maar ook als een middel om verdienstelijke burgers en dappere militairen te binden aan vorst en vaderland. In andere Europese landen bestaan al langer zulke ridderorden.

B4AhlA0CMAAvfxcIn 1815 sticht Willem I twee ridderorden: de Militaire Willems-Orde ter beloning van militaire dapperheid en de Orde van de Nederlandse Leeuw voor verdienstelijke burgers. Ontvangers van deze orden worden ‘ridders van Oranje’. Bekende ridders zijn Van Speijk, Gijs Tuinman, Marco Kroon en Erik Hazelhoff-Roelfzema, de ‘soldaat van Oranje’.

 

Lintjes aan de Oranjes

Willem IV, ridder in de Orde van de KousenbandAl lang vóór de stichting van het Koninkrijk der Nederlanden in 1815 worden de Oranje-stadhouders door buitenlandse vorsten opgenomen in prestigieuze ridderorden zoals de Bourgondisch-Habsburgse Orde van het Gulden Vlies en de Engelse Orde van de Kousenband. Ook zij zijn ‘ridders van Oranje’, omdat zij ridders zijn die lid zijn van het Huis Oranje-Nassau.
In de oorlogen tegen Napoleon onderscheiden Oranje-prinsen zich op het slagveld. Zij worden benoemd in verschillende Nederlandse en buitenlandse orden voor militaire dapperheid. Het beste voorbeeld is erfprins Willem, de latere koning Willem II. Hij vecht mee in de beroemde slag bij Waterloo in 1815.

Tegenwoordig zijn de Oranje-vorsten ridder van tientallen buitenlandse ridderorden. Het uitwisselen van ridderorden is een onderdeel van de betrekkingen die tussen staten en vorstenhuizen bestaan. Zo is koning Willem-Alexander ridder in meer dan twintig Nederlandse en buitenlandse ridderorden. Zo wordt een eeuwenoude traditie ook tegenwoordig nog voortgezet.

 

  • Tentoonstelling Ridders van Oranje
    1e Luitenant-ter-zee J.C.J. van Speijk
    Gijs Tuinman ontvangt de ridderslag van koning Willem-Alexander
  • Willem IV, ridder in de Orde van de Kousenband
Tentoonstelling Ridders van Oranje
foto vergroten
1e Luitenant-ter-zee J.C.J. van Speijk
Buste vervaardigd uit het ijzer van de ontplofte kanonneerboot, circa 1831
foto vergroten
Gijs Tuinman ontvangt de ridderslag van koning Willem-Alexander
Hij wordt daarmee de meest recente ridder der Militaire Willems-Orde (foto ANP)
foto vergroten
Willem IV, ridder in de Orde van de Kousenband
Herman van der Mijn (1737). Collectie: Groninger Museum, Foto: John Stoel
foto vergroten