Paleis Het Loo | Sisi op visite bij koning Willem III
Bezoek nieuwe site U bevindt zich op de oude website van Paleis Het Loo omdat deze pagina nog niet op de nieuwe website van Paleis Het Loo bevindt. Sluit deze melding of bezoek de nieuwe website.
Sluiten

Sisi op visite bij koning Willem III

donderdag 9 april 2015 / door Anne-Dirk Renting

Op vrijdag 10 april opent de tentoonstelling Sisi, sprookje & werkelijkheid over het leven van keizerin Elisabeth van Oostenrijk. Sisi hield enorm van reizen. Ze reisde twee keer naar Nederland en bezocht zelfs Paleis Het Loo.

Amsterdam

1 Kabinetfoto Sisi uit album Mezger NL-MdbZA_298_352-223In het voorjaar van 1884 bracht Sisi zes weken in Nederland door. Ze liet zich in Amsterdam door dr. Mezger behandelen voor gewrichtspijnen en verbleef met haar gevolg in het Doelenhotel. Tussen de behandelingen door was er veel tijd voor lange strandwandelingen en uitstapjes naar allerlei bezienswaardigheden, zoals Artis en het Rijksmuseum.

Omdat Sisi incognito reisde tijdens dit privé-bezoek, waren er geen officiële verplichtingen. Een ontmoeting met het Nederlandse koninklijk paar stond niet op het programma. Koning Willem III en koningin Emma verbleven in die dagen in Oranje Nassau’s Oord in Renkum. Zij waren per telegram op de hoogte gesteld van de aankomst van de keizerin.

Paleis Het Loo

Na al de gedeeltelijk onbewoonde en leegstaande paleizen Huis ten Bosch en Soestdijk te hebben gezien, wilde Sisi graag Paleis Het Loo bezoeken. Dit was het favoriete zomerpaleis van koning Willem III. Toch zouden keizerin en koning elkaar daar niet ontmoeten. De koning was vanuit Renkum voor een gezondheidstherapie naar het Boheemse Karlsbad afgereisd en koningin Emma was met prinses Wilhelmina aan het kuren in Bad Kissingen. Dit weerhield Sisi er niet van haar reisplan door te zetten. Mogelijk was het zelfs een aansporing voor de altijd wat nukkige en anti-protocollair denkende keizerin. Wanneer de koninklijke familie afwezig was, kon ze op haar gemak het paleis en park bekijken. Er was juist dan ook gelegenheid de privé-appartementen van de koning en de koningin te bezichtigen. We mogen aannemen dat de keizerin hiervan op de hoogte was.

2 De Keizerskroon foto CODA Archief Apeldoorn_ P04174Uit de kranten weten we dat de keizerin op maandag 9 juni 1884 met een gevolg van vier personen om 14.19 uur per trein in Apeldoorn arriveerde. Zoals altijd reisde zij streng incognito, maar wel met een gewone trein, volgens de geldende dienstregeling. Vermoedelijk reisde ze in een gereserveerd rijtuig. Haar reis was niet van tevoren bij de burgemeester van Apeldoorn aangekondigd. Dit blijkt uit het archief van het gemeentebestuur, waarin met geen woord over het bezoek wordt gerept. Van het station reed ze met een huurrijtuig naar hotel ‘De Keizerskroon’, naast Paleis Het Loo. Dit in de kern 17e-eeuwse hotel zou in 1906 tot de grond toe afbranden. Onder dezelfde naam werd een nieuw hotel gebouwd dat in 1980 nogmaals werd vervangen.

Na een maaltijd in ‘De Keizerskroon’ bezocht de keizerin het koninklijk paleis en park en maakte zij een rijtoer door de Soerense bossen. Het bezoek aan Apeldoorn werd afgesloten met een korte wandeling op de Loolaan, waarna de keizerin met de trein van 20.13 uur naar Amsterdam terugkeerde.PHL-wollrabe

Ontmoeting

Een jaar later kwam Sisi opnieuw naar Nederland, deze keer voor vijf weken. Ze logeerde toen in Zandvoort. Dit keer zou ze koning Willem III en koningin Emma wel ontmoeten. Over de wenselijkheid van zo’n ontmoeting was tevoren contact geweest tussen het Nederlandse en het Oostenrijkse hof. Op zaterdag 21 maart 1885 was het zover. De keizerin reisde per trein naar station Den Haag Hollands Spoor en vandaar per rijtuig naar Paleis Noordeinde.4 Foto Paleis Noordeinde ca. 1885 collectie Haags gemeentearchief 051584

Sisi werd ontvangen in de privévertrekken van koningin Emma. Op verzoek van de keizerin werd haar ook de vierjarige prinses Wilhelmina voorgesteld. Na een kort onderhoud met de koning keerde zij zonder verdere plichtplegingen met een toevallig gereedstaande trein direct naar Amsterdam terug.

5 cabinetfoto Emma en Willem IIIHet bezoek was duidelijk een protocollaire verplichting geweest. Van een door het Nederlandse hof voorgesteld tegenbezoek van het koninklijk paar aan de keizerin in Amsterdam kwam het niet meer. Op 30 maart keerde Sisi naar Oostenrijk terug. Haar bezoek aan Nederland was bijzonder geweest; nooit eerder en nooit later is een zo hoge buitenlandse vorst of vorstin zo lang in Nederland geweest.

Wilt u meer weten over Sisi? Bezoek dan de tentoonstelling Sisi link: Sisi, sprookje & werkelijkheid op Paleis Het Loo (10 april t/m 27 september 2015). Sisi’s verblijf in Nederland wordt door Anne-Dirk Renting uitvoerig beschreven in het begeleidende boek ‘Sisi, sprookje en werkelijkheid’, uitgegeven door de Walburg Pers, Zutphen. Helaas is het boek reeds uitverkocht.

  • Keizerin Elisabeth van Oostenrijk
    Hotel ‘De Keizerskroon’, Apeldoorn
    Voorzijde van Paleis Het Loo met bloementuin op de bassecour
  • Paleis Noordeinde, Den Haag,  zoals het er uitzag tussen 1820 en 1961
    Koning Willem III en koningin Emma
Keizerin Elisabeth van Oostenrijk
Geretoucheerde en gesigneerde foto uit het patiënten-album van dr. Mezger ca. 1870-1880, collectie Zeeuws Archief, Middelburg
foto vergroten
Hotel ‘De Keizerskroon’, Apeldoorn
Foto Brainich & Leusink, Arnhem, ca. 1880-1884, collectie CODA, Apeldoorn
foto vergroten
Voorzijde van Paleis Het Loo met bloementuin op de bassecour
Foto H.W. Wollrabe, Den Haag, ca. 1885, collectie Paleis Het Loo, Apeldoorn
foto vergroten
Paleis Noordeinde, Den Haag, zoals het er uitzag tussen 1820 en 1961
Foto ca. 1885, collectie Haags Gemeentearchief, Den Haag
foto vergroten
Koning Willem III en koningin Emma
Foto 1878, collectie Paleis Het Loo, Apeldoorn
foto vergroten