Paleis Het Loo | Waterloo en de Militaire Willems-Orde
Bezoek nieuwe site U bevindt zich op de oude website van Paleis Het Loo omdat deze pagina nog niet op de nieuwe website van Paleis Het Loo bevindt. Sluit deze melding of bezoek de nieuwe website.
Sluiten

Waterloo en de Militaire Willems-Orde

woensdag 18 juni 2014 / door George Sanders

Heel Europa houdt gespannen de adem in als Napoleon op 14 juni 1815 de grens met het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden oversteekt. Het zal niet lang meer duren of de Franse Grand Armée zal slaags raken met de coalitietroepen onder leiding van de Britse hertog van Wellington. Hoe de uitkomst van de veldslag zal zijn, is nog onduidelijk. Maar één ding is zeker: het treffen zal plaats vinden in het rijk van Willem I, die sinds eind maart 1815 als koning over Nederland en België regeert.

De Slag bij Waterloo

Als op zondag 18 juni 1815 de avond valt, liggen de velden ten zuiden van Waterloo bezaaid met duizenden doden en gewonden. Naar schatting 25.000 Fransen en 22.000 geallieerde soldaten. De Fransen zijn voorgoed verslagen. Terwijl Napoleon naar Parijs vlucht, worden Wellington en de Pruisische generaal Blücher ingehaald als helden van Waterloo. Maar er is ook een Nederlandse held: de jonge prins Willem, de zoon van koning Willem I zelf. Veel later zal de heldhaftige prins van Oranje zijn vader opvolgen als koning Willem II.

Aan de strijd tegen de Franse keizer nemen ook vele duizenden Nederlandse soldaten deel, die in de voorste linies strijden. Eerst op 16 juni bij Quatre Bras, waar een geallieerd leger onder de prins van Oranje de Franse opmars vertraagt en vervolgens bij Waterloo zelf, waar de prins aan het einde van de slag een schouderwond oploopt. De Slag bij Waterloo levert Willem I en zijn nog jonge Verenigd Koninkrijk der Nederlanden heel veel prestige op: Napoleon is op Nederlands grondgebied verslagen en voor de overwinning heeft de zoon van de koning zijn eigen bloed vergoten.

Beloningen voor de helden van Waterloo

Schilderij van Willem II met Willems-OrdeDe Nederlandse helden van Waterloo moeten voor hun moedige gedrag worden beloond. Het meest geschikte middel daarvoor is de Militaire Willems-Orde, een orde voor militaire verdiensten die op dat moment pas anderhalve maand bestaat. De eerste benoemingen vinden plaats bij Koninklijk Besluit van 8 juli 1815. In de hoogste klasse van grootkruis worden Wellington, Blücher, drie Pruisische generaals en natuurlijk de prins van Oranje benoemd. Eerst als prins en later als koning Willem II zal hij zich herhaaldelijk laten schilderen, terwijl hij de ordetekenen van de Militaire Willems-Orde draagt. Vaak in combinatie met de onderscheidingen voor dapperheid die hij in datzelfde jaar van de Russische tsaar, de Oostenrijkse keizer en de Engelse koning heeft ontvangen.

Militaire onderscheiding; Willems-OrdeNaast de zes opperbevelhebbers worden op 8 juli 1815 ook meer dan honderd dappere militairen in de lagere graden van de orde benoemd: zes commandeurs, 27 ridders 3de klasse en 107 ridders 4de klasse. Onder de eerste helden van Waterloo die onderscheiden worden, is ook kolonel Maximiliaan Jacob de Man (1765-1838). Zijn ordekruis van ridder 3de klasse bevindt zich in de verzameling van het Museum van de Kanselarij der Nederlandse Orden.

Dapperheid

In de maanden hierna volgen nog verschillende benoemingen. In het totaal worden 1.004 militairen beloond voor hun dapperheid in de slag bij Waterloo. Het aantal benoemingen is zo groot dat de officiële leverancier, de in Brussel gevestigde goudsmid J.F.J. Dupont, het tempo niet bij kan houden. Verschillende ridders moeten zich in eerste instantie tevreden stellen met een stuk lint. Pas aan het einde van 1815 is Dupont in staat om genoeg versierselen te leveren. Ook het ordeteken van Maximiliaan Jacob de Man komt uit het atelier van Dupont.

De Militaire Willems-Orde bestaat nu – bijna tweehonderd jaar na de Slag bij Waterloo – nog steeds. De onderscheiding wordt tegenwoordig nog maar zelden uitgereikt. De laatste keer was in 2009, aan de militair Marco Kroon. Op 4 december 2014 ontvangt militair Gijs Tuinman de Militaire Willems-Orde uit handen van koning Willem-Alexander.

 

  • Portret Willem II uit 1817
    Ordekruis ridder 3de klasse van kolonel Maximiliaan Jacob de Man (1765-1838)
Portret Willem II uit 1817
Foto: Paleis Het Loo
foto vergroten
Ordekruis ridder 3de klasse van kolonel Maximiliaan Jacob de Man (1765-1838)
Foto: Museum van de Kanselarij der Nederlandse Orden
foto vergroten