Paleis Het Loo | Wilhelm II van Duitsland: every inch a Kaiser
Bezoek nieuwe site U bevindt zich op de oude website van Paleis Het Loo omdat deze pagina nog niet op de nieuwe website van Paleis Het Loo bevindt. Sluit deze melding of bezoek de nieuwe website.
Sluiten

Wilhelm II van Duitsland: every inch a Kaiser

woensdag 11 november 2015 / door Paul Rem

Op 11 november opent op Paleis Het Loo de tentoonstelling Der Kaiser! Glorie & ondergang van keizer Wilhelm II. Deze tentoonstelling vertelt het levensverhaal van de laatste Duitse keizer, met alle hoogte- en dieptepunten. De tentoonstelling is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met Museum Huis Doorn.

Overzichtsfoto tentoonstelling Der Kaiser! op Paleis Het Loo. Foto Menno Mulder

 

Symbool van de natie

Bewerking Wilhelm II in uniform Garde du Corps, helm met zilveren adelaar, ca 1889. Foto Huis DoornHet Duitse rijk bestond amper twintig jaar toen Wilhelm II in 1888 op jonge leeftijd keizer werd. Het keizerrijk maakte een grote bloei door op militair, economisch en wetenschappelijk terrein. Symbool van de natie was Wilhelm II. Hoewel de jonge keizer ook verlegen kon zijn, leed hij bepaald niet onder zijn rol van ‘über-monarch’ van een land dat eeuwenlang uit een lappendeken van kleine en grote koninkrijken, vorstendommen en vrije steden had bestaan.

Omdat Wilhelm II bij publieke gebeurtenissen in het middelpunt van de belangstelling stond, lette hij sterk op zijn imago. Hij presenteerde zich nogal luidruchtig en opvallend: sterk gesticulerend, altijd in militair uniform en omgeven door een even rijk uitgedoste staf. Zijn snor, met de punten fier omhoog, werd zijn ‘handelsmerk’.

 

Imago

De keizer zag in dat de – toen nog – nieuwe media fotografie en film zeer belangrijk waren voor zijn imago: in zijn tijd was hij de meest gefilmde persoon ter wereld. Ook was Wilhelm zich sterk bewust van zijn afstamming van grote voorgangers uit zijn dynastie. Regelmatig doste hij zich voor de hoffotograaf uit als de Grote Keurvorst van Brandenburg (schoonzoon van de Oranje-stadhouder Frederik Hendrik) of Frederik de Grote, koning van Pruisen.

Toen Duitsland de Eerste Wereldoorlog verloor, kon Wilhelm  II niet aanblijven als keizer. Hij vluchtte naar Nederland en kreeg hier politiek asiel. Tot zijn overlijden in 1941 woonde hij op Huis Doorn. Ook hier bleef hij trouw aan het vorstelijk decorum van het voormalige keizerrijk. De snorpunten stonden tijdens zijn ballingschap in Nederland niet meer omhoog, maar op hoogtijdagen stak de ex-Kaiser zich nog altijd in de allermooiste gala-uniformen.

Borstbeeld Der Kaiser Wilhelm II met Huis Doorn op achtergrond. Foto Menno Mulder

 

Lesmateriaal-VO-Der-KaiserLesprogramma

Dit beeld, dat de keizer van zichzelf zo weloverwogen neerzette, is één van de thema’s die centraal staan in het lesprogramma bij de tentoonstelling. Leerlingen uit de derde klas en eindexamenjaren van havo en vwo verdiepen zich tijdens het educatieve programma in de persoon van de keizer en zijn rol in de geschiedenis.

Tijdens geschiedenislessen op middelbare scholen komen de oorzaken en het verloop van de Eerste Wereldoorlog standaard aan bod. Het educatieve programma bij de tentoonstelling koppelt deze grote Europese geschiedenis aan de persoon van keizer Wilhelm II en zijn ballingschap op Huis Doorn.

 

Vijf thema’s

Het lesprogramma bestaat uit drie lessen. De docent kan een voorbereidende les in de klas geven, met lesmateriaal geleverd door de afdeling Educatie van Paleis Het Loo. Vervolgens begeleiden onze museumdocenten de leerlingen tijdens de museumles, die plaatsvindt in de tentoonstelling. De leerlingen gaan in groepjes zelfstandig onderzoek doen naar vijf thema’s die elk een aspect uit het leven van de keizer en zijn plaats in de geschiedenis belichten.

Welke ontwikkelingen werkten door in zijn beleid? En omgekeerd: hoe heeft hij de Europese geschiedenis beïnvloed? Waar kwam zijn hang naar imitatie van roemruchte voorgangers vandaan? Op welke gebeurtenissen uit zijn leven zal hij wel en juist niet trots zijn geweest? Steeds selecteren leerlingen objecten uit de tentoonstelling als antwoord en geven daarmee hun visie op het thema.

In een afrondende les terug op school maken de leerlingen de balans op: welk beeld van ‘der Kaiser’ hebben zij nu gekregen? Komt hun beeld overeen met dat wat Wilhelm II zo graag zelf schetste?

  • Overzichtsfoto tentoonstelling Der Kaiser!
    Wilhelm II in uniform Garde du Corps
    Borstbeeld met Huis Doorn op achtergrond
  • VO-lesprogramma
Overzichtsfoto tentoonstelling Der Kaiser!
Foto: Menno Mulder
foto vergroten
Wilhelm II in uniform Garde du Corps
en helm met zilveren adelaar. Ca 1889. Foto: Huis Doorn
foto vergroten
Borstbeeld met Huis Doorn op achtergrond
Foto: Menno Mulder
foto vergroten
VO-lesprogramma
Ontwikkeld lesmateriaal voor het voortgezet onderwijs bij de tentoonstelling Der Kaiser!
foto vergroten