Paleis Het Loo | Koninklijk tafelen
Bezoek nieuwe site U bevindt zich op de oude website van Paleis Het Loo omdat deze pagina nog niet op de nieuwe website van Paleis Het Loo bevindt. Sluit deze melding of bezoek de nieuwe website.
Sluiten

Koninklijk tafelen

In Paleis Het Loo ziet u jaarlijks rond de feestdagen prachtig gedekte tafels. Een koninklijk diner was vroeger niet een kwestie van ‘even iets eten’: als de vorst gasten had, dan was alles wat op tafel stond bedoeld om indruk te maken. Met de dure gerechten, gouden of porseleinen borden en kristallen glazen liet de vorst zien dat hij veel macht en geld had.
Tijdens Winterpaleis Het Loo zijn in diverse vertrekken niet alleen historisch gedekte tafels, maar ook prachtige kerstversiering te zien.

tafeldekken

Over tafeldekken valt veel meer te vertellen dan u zou denken. Bijvoorbeeld de twee verschillende manieren van tafeldekken: à la Française en à la Russe.

a la francaiseIn de 17e eeuw werd aan het hof van Lodewijk de Veertiende (en dus ook aan de andere koninklijke hoven in Europa) de tafel gedekt à la Française (zoals aan het Franse hof).

Bij deze Franse serveertechniek stonden de gerechten voor alle gangen vanaf de aanvang van het diner al op tafel. Op de foto ziet u borden met servetten en daaromheen de hele tafel vol met schalen. Het bestek en de glazen werden door bedienden aan de gasten gegeven.

In de 19e eeuw raakte à la Française uit de mode. De nieuwe manier werd à la Russe (op z’n Russisch). De gangen, bij grote diners soms wel meer dan twintig, bestonden uit één gerecht.

a la russeDe gerechten stonden niet meer allemaal tegelijk op tafel, maar werden per gang op een bord of een schaal door bedienden aangegeven. De bedienden legden het bestek en de glazen voor alle gangen van te voren naast de borden. Op de foto ziet u dat à la Russe er heel anders uitziet dan à la Française. Het midden van de tafel werd versierd met indrukwekkende tafelstukken zoals kandelaars, spiegeltableaus en bloemen- of vruchtenschalen.

Het diner werd geserveerd door lakeien onder supervisie van kamerdienaren en een huismeester. Gerechten werden aan de linkerzijde van gasten gepresenteerd, de dranken daarentegen werden vanaf de rechterkant ingeschonken. Per gang zetten ze schone borden vanaf links in en namen ze de vuile borden rechts uit. Soep en dranken serveerden ze vanaf buffetten.

De à la Russe manier wordt vandaag de dag nog steeds toegepast. Hoe dekt u uw tafel op deze koninklijke wijze?

Meten is weten

De tafel wordt gedekt met damast (textiel met specifieke weeftechniek die, als ze uit een bepaalde hoek bekeken worden, een motief op een achtergrond zichtbaar maken). In het tafelkleed en de servetten is het Nederlands wapen geweven. Onder het tafelkleed plaatsen de dames van de linnenkamer eerst een zachte molton op de tafel om het geluid van het serviesgoed te dempen en de tafel te beschermen.

meetlat2_foto Paleis Het Loo met dank aan Koninklijke Verzamelingen Den HaagVolgens een nauwkeurige tafelschikking worden eerst de sierstukken zoals bloemenvazen en kandelaars op spiegelplateaus gezet. Hierna worden de borden uitgemeten. De afstand tussen de borden is 65 cm voor de genodigden en 70 cm voor de vorst.

meetlat_foto Paleis Het Loo met dank aan Koninklijke Verzamelingen Den HaagHet Departement van de Hofmaarschalk, dat verantwoordelijk is voor de tafelschikkingen aan het hof, gebruikt speciale linialen om de afstand tussen alle borden identiek te houden.

Bestek en glazen

IMGL0035_LRBegin met het bestek aan de buitenkant, dat is voor de eerste gang. Opvallend is dat het bestek omgedraaid ligt (dit heet ‘dicht dekken’): zo was het wapen of monogram (het ‘logo’) van de koning goed te zien. Het bestek werd zo gedekt dat het gegraveerde wapen altijd zichtbaar was. Wederom om mee te pronken. De vorken, messen en de lepel voor het voor- en hoofdgerecht liggen naast het bord, de dessertlepel en -vork liggen altijd boven het bord. Tussen twee gasten staat een zoutvaatje met een lepeltje. Let ook op de vele glazen: voor water, witte wijn, rode wijn en zoete wijn bij het dessert.

 

servetten vouwen

Wilt u uw koninklijk gedekte tafel helemaal compleet maken met bijbehorende gevouwen servetten? Bekijk dan de filmpjes en leer hoe simpel het eigenlijk is!

Foto: Hesmerg
foto vergroten
Foto: Paleis Het Loo met dank aan Koninklijke Verzamelingen Den Haag
foto vergroten
Foto: Paleis Het Loo met dank aan Koninklijke Verzamelingen Den Haag
foto vergroten